ACCA F6 (TX) và F7 (FR) là gì? Thứ tự học và lộ trình tự ôn

Khi mới nghe về ACCA, tôi bị rối bởi hai hệ thống tên gọi cùng tồn tại: người thì nói F6, F7, người thì nói TX, FR. Hoá ra là cùng một môn, chỉ đổi tên. Bài này giải thích hai môn đó là gì, nằm ở đâu trong chương trình ACCA, nên học môn nào trước, cần tài liệu gì và cách tôi chia thời gian khi tự ôn mà không đi học trung tâm. Tôi viết cho người đã có chút nền kế toán, ví dụ sinh viên năm ba, năm tư hoặc người đi làm kế toán vài năm muốn bắt đầu thi.

Vị trí của F6 và F7 trong hệ thống ACCA

Chương trình ACCA chia thành ba cấp. Cấp đầu là Applied Knowledge gồm ba môn nền tảng về kinh doanh, kế toán quản trị và kế toán tài chính. Cấp hai là Applied Skills gồm sáu môn, trong đó có Taxation (TX) và Financial Reporting (FR). Cấp ba là Strategic Professional với các môn chiến lược. Trước đây các môn được đánh số F1 đến F9 và P1 đến P7, nên F6 chính là TX và F7 chính là FR.

Cả hai đều thuộc Applied Skills, nghĩa là ACCA không bắt buộc học môn nào trước môn nào trong nhóm này. Nhưng về mặt kiến thức, FR xây trên nền của môn Financial Accounting ở cấp dưới, và TX đòi hỏi bạn hiểu các loại thuế của một quốc gia cụ thể.

F6 Taxation (TX) là gì

Nội dung chính

TX là môn thuế và có nhiều biến thể theo quốc gia. Người học ở Việt Nam thường chọn biến thể Việt Nam, học về hệ thống thuế trong nước: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, thuế nhà thầu nước ngoài, cùng các quy định về quản lý thuế, kê khai và xử phạt. Môn này thiên về vận dụng: đọc tình huống, xác định khoản nào chịu thuế, khoản nào được trừ, rồi tính ra số thuế phải nộp.

Điểm đặc biệt của TX là nội dung gắn với luật thuế hiện hành, nên tài liệu phải đúng phiên bản của kỳ thi bạn đăng ký. Học bằng giáo trình cũ hai năm có thể sai ở những điểm vừa thay đổi.

Cấu trúc đề thi

Đề gồm phần câu hỏi khách quan kiểm tra kiến thức trên diện rộng và phần bài tập tính toán theo tình huống dài hơn, yêu cầu trình bày cách tính. Điểm đạt là 50 trên 100. Lịch thi và hình thức thi của biến thể Việt Nam có thể khác với các biến thể khác, bạn nên kiểm tra trên trang chính thức của ACCA tại thời điểm đăng ký thay vì tin lời truyền miệng.

F7 Financial Reporting (FR) là gì

Nội dung chính

FR là môn lập và trình bày báo cáo tài chính theo chuẩn mực quốc tế IFRS. Bốn mảng lớn: khung khái niệm và quy định về báo cáo tài chính; các chuẩn mực cụ thể như tài sản cố định, thuê tài sản, doanh thu, tổn thất tài sản, dự phòng, thuế thu nhập hoãn lại; lập báo cáo tài chính cho một công ty đơn lẻ; và lập báo cáo tài chính hợp nhất cho tập đoàn gồm công ty mẹ, công ty con và công ty liên kết. Ngoài ra có phần phân tích báo cáo bằng các chỉ số.

FR nặng về kỹ thuật và có tính hệ thống: học chuẩn mực rời rạc thì dễ, nhưng ghép chúng vào một bộ báo cáo hoàn chỉnh dưới áp lực thời gian mới là phần khó.

Cấu trúc đề thi

Đề FR có ba phần: phần câu hỏi khách quan đơn lẻ, phần tình huống với nhiều câu hỏi khách quan đi kèm, và phần tự luận gồm các bài lớn, thường là một bài lập báo cáo tài chính (đơn lẻ hoặc hợp nhất) và một bài phân tích. Thời gian làm bài ba giờ, điểm đạt 50 trên 100.

Nên học F6 hay F7 trước

Không có đáp án đúng cho mọi người, nhưng có vài nguyên tắc để tự quyết:

• Làm kế toán tổng hợp, kiểm toán, hoặc hướng tới báo cáo tài chính: học FR trước. FR là nền cho môn Audit and Assurance và cho môn Strategic Business Reporting sau này, càng học sớm càng có lợi.
• Làm thuế, tư vấn thuế, hoặc đang xử lý kê khai thuế hàng ngày: học TX trước. Kiến thức đi thẳng vào công việc, và bạn có sẵn ví dụ thực tế để hiểu bài.
• Nền kế toán còn yếu: học FR trước vì nó buộc bạn ôn lại định khoản, báo cáo, chuẩn mực một cách bài bản. TX thì lại cần nhớ nhiều quy định hơn là tư duy.
• Thời gian ôn ít: nhiều người thấy TX dễ hoàn thành hơn trong một kỳ vì phạm vi đóng hơn, còn FR cần luyện lập báo cáo nhiều lần mới thành thạo.

Cá nhân tôi học FR trước và thấy đúng, vì sau đó học Audit nhẹ hơn hẳn. Nhưng bạn đồng nghiệp làm thuế của tôi học TX trước và qua ngay, vì mỗi bài tập giống hệt việc chị ấy làm hàng ngày.

Tài liệu cần có khi tự học

1. Study Text của nhà xuất bản được ACCA phê duyệt, đúng phiên bản cho kỳ thi của bạn. Đây là nguồn kiến thức chính, đừng thay bằng slide tóm tắt.
2. Exam Kit hoặc Practice and Revision Kit cùng nhà xuất bản. Phần lớn điểm số đến từ việc luyện đề trong này, không phải từ việc đọc Study Text.
3. Đề thi mẫu và đề các kỳ trước do ACCA công bố, cùng báo cáo của giám khảo sau mỗi kỳ. Báo cáo giám khảo chỉ ra chính xác những lỗi thí sinh hay mắc, đọc kỹ sẽ tránh được rất nhiều điểm trừ vô lý.
4. Bài viết kỹ thuật của ACCA cho từng chủ đề khó, ví dụ hợp nhất hoặc thuế hoãn lại.
5. Với TX: văn bản luật thuế hiện hành của Việt Nam để đối chiếu khi Study Text chưa rõ, nhưng đề thi bám theo nội dung ACCA công bố cho kỳ đó, không bám theo toàn bộ luật.
6. Khoá học video nếu bạn cần người giảng: hữu ích với FR phần hợp nhất và với TX phần thuế nhà thầu, là hai chỗ tự đọc rất dễ hiểu sai. Trên khoahocsinhvien.com có khoá cho cả TX biến thể Việt Nam và FR, bạn có thể tham khảo ở phần khoá liên quan cuối bài. Dù học khoá nào, hãy xem video như công cụ hiểu bài, còn điểm số vẫn đến từ Exam Kit.

Lộ trình tự ôn 14 tuần cho một môn

Đây là cách tôi chia thời gian với khoảng 8 đến 10 giờ mỗi tuần, vừa đi làm vừa học. Bạn có nhiều thời gian hơn thì rút ngắn, ít hơn thì kéo dài, nhưng đừng cắt giai đoạn luyện đề.

Tuần 1 đến 6: học kiến thức theo chương

Mỗi tuần hai đến ba chương Study Text. Đọc, ghi chú bằng lời của mình, rồi làm ngay các câu hỏi ngắn ở cuối chương và các câu tương ứng trong Exam Kit. Không đọc hết sách rồi mới làm bài, cách đó khiến bạn quên chương đầu khi đến chương cuối.

Tuần 7 đến 8: nối các chương thành bài lớn

Với FR: luyện lập báo cáo đơn lẻ và hợp nhất trọn vẹn, bấm giờ. Với TX: luyện bài tính thuế thu nhập doanh nghiệp và thu nhập cá nhân trọn vẹn, chú ý trình bày từng bước. Đây là lúc bạn nhận ra mình hiểu chưa chắc ở đâu.

Tuần 9 đến 12: luyện đề theo kỳ thi

Mỗi tuần một đến hai đề đầy đủ trong điều kiện thi thật, ba giờ liên tục. Sau mỗi đề, dành thời gian bằng hoặc hơn thời gian làm bài để chữa, đọc đáp án mẫu và ghi lại lỗi vào một sổ riêng.

Tuần 13 đến 14: ôn lại sổ lỗi và các chủ đề yếu

Không học gì mới. Đọc lại sổ lỗi, làm lại những bài từng sai, luyện lại phần khách quan để tăng tốc độ.

Lỗi hay gặp khi tự học

• Đọc Study Text quá kỹ và quá lâu, đến gần thi mới mở Exam Kit.
• Học FR theo từng chuẩn mực rời rạc, không luyện lập báo cáo hoàn chỉnh.
• Học TX bằng tài liệu cũ, sai ở các thuế suất và ngưỡng vừa thay đổi.
• Bỏ qua phần câu hỏi khách quan vì nghĩ "dễ", trong khi phần này chiếm tỉ trọng lớn và phân biệt đậu rớt rất rõ.
• Không bấm giờ khi luyện, vào phòng thi mới biết mình chậm.
• Viết đáp án tự luận không có bước trung gian, mất điểm quá trình dù kết quả cuối sai chỉ một chỗ.

Câu hỏi thường gặp

Chưa học Financial Accounting (F3) có học FR được không?

Nếu bạn tốt nghiệp ngành kế toán và còn nhớ định khoản, lập báo cáo cơ bản, bạn có thể vào FR trực tiếp và ôn lại phần nào hổng. Nếu nền còn yếu, hãy học hoặc ít nhất đọc lại giáo trình Financial Accounting trong hai đến ba tuần trước, sẽ tiết kiệm nhiều thời gian hơn là vừa học FR vừa hỏi "tại sao lại ghi Nợ ở đây".

Có thể thi TX và FR trong cùng một kỳ không?

Về quy định thì được, nhưng với người tự học và đi làm thì rất nặng, vì mỗi môn cần vài trăm giờ chuẩn bị. Tôi khuyên thi từng môn một và dành toàn bộ sự tập trung cho môn đó, trừ khi bạn học toàn thời gian.

TX biến thể Việt Nam có khác nhiều so với TX Anh không?

Khác về nội dung thuế vì mỗi biến thể dựa trên luật của quốc gia đó, nhưng cách ra đề và kỹ năng cần có thì tương tự. Nếu bạn làm việc tại Việt Nam, học biến thể Việt Nam hợp lý hơn nhiều vì kiến thức dùng được ngay trong công việc.

Rớt một kỳ có phải học lại từ đầu không?

Không. Kiến thức vẫn còn, cái bạn thiếu thường là kỹ thuật làm bài hoặc tốc độ. Hãy xem lại kết quả theo từng phần nếu có, tập trung vào phần yếu, luyện thêm đề và thi lại kỳ gần nhất thay vì chờ quá lâu để kiến thức rơi rụng.