AFA Phương Pháp Phát Hiện Gian Lận Báo Cáo Tài Chính

Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong một thị trường “mới nổi”, gian lận báo cáo tài chính của các doanh nghiệp niêm yết, các công ty đại chúng là rất phổ biến, tỷ lệ có thể lên đến gần 90% đối với các công ty quy mô vừa (Mid-cap) và quy mô nhỏ (Penny). Và đồng thời, những kỹ thuật gian lận và quản trị lợi nhuận tinh vi được các công ty lớn sử dụng như là các công cụ để tác động đến nhận thức và hành vi của người sử dụng Báo cáo tài chính (BCTC). Phương pháp phát hiện gian lận BCTC luôn là thách thức lớn đối với bất kỳ chuyên gia nào trong lĩnh vực phân tích tài chính, ngân hàng tín dụng, và kế toán, kiểm toán.

• Làm thế nào để nhà đầu tư, chuyên gia phân tích tài chính có thể biết được rằng lợi nhuận công bố trên báo cáo kết quả kinh doanh là trung thực và bền vững? tài sản trên bảng cân đối kế toán là có thật và mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai?
• Làm thế nào các chuyên gia tín dụng ngân hàng có thể hiểu thực sự tình hình tài chính và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp thông qua BCTC? để ra quyết định tài trợ quan trọng.
• Làm thế nào các kiểm toán viên có thể tiếp cận thật sâu BCTC để có thể ngăn ngừa và hạn chế rủi ro kiểm toán và đưa ra những ý kiến kiểm toán xác đáng?
• Làm thế nào tất cả những dấu hiệu bất thường trên BCTC sẽ được phơi bày?
• Làm thế nào những người thành viên HĐQT và Ban Kiểm soát công ty có thể phát hiện và ngăn ngừa những gian lận của thuộc cấp trong BCTC?

Những vấn đề đằng sau những con số (Behind the Numbers) trình bày trên BCTC cần được hiểu rõ và đánh giá tác động đến những câu trả lời cho các câu hỏi trên. Phương pháp phát hiện gian lận bao gồm các kỹ thuật “Quản trị lợi nhuận” (Earnings Management) hay còn gọi là “Kế toán sáng tạo” (Creative Accounting), để biết được liệu Ban Giám đốc doanh nghiệp có những biện pháp “phù phép” báo cáo tài chính hay không, thông qua các yếu tố cần xem xét sau:

• Nguyên nhân nào dẫn đến BGĐ phải bóp méo số liệu BCTC? Bao gồm nguyên nhân khách quan, nguyên nhân nội tại và quan trọng là động cơ và lợi ích của việc “xào nấu” số liệu.
• Dấu hiệu trên báo cáo tài chính của việc “phù phép” này là gì?
• Lợi nhuận bị bóp méo theo xu hướng nào?
• BGĐ áp dụng những phương pháp hay cách thức bóp méo số liệu BCTC như thế nào?
• Thời điểm nào BGĐ áp dụng các phương pháp này?

Chỉ khi trả lời được những câu hỏi trên, chúng ta mới có thể phát hiện được các gian lận trong BCTC vốn được che dấu một cách rất tinh vi. Chương trình đào tạo “Phương pháp phát hiện gian lận báo cáo tài chính” (Behind the Numbers) được thiết kế nhằm đáp ứng yêu cầu trả lời những câu hỏi nêu trên từ thị trường.